مسيحيان ايران

     از نظر قومى مى توان گفت اكثر مسيحيان ايران را گروه هاى قومى ارامنه، آشورى ها و كلدانى ها تشكيل مى دهند.  عمده مسيحيان ساكن در ايران به ۲ گروه قومى تقسيم مى شوند: هموطنان ارمنى و هم ميهنان آشورى. نيمى از آشوريان، پيرو كليساى شرق آشورى و اكثريت بيشترى از ارامنه كماكان وابسته به كليساى ملى خود، يعنى كليساى گريگورى هستند.

ارامنه ایران:  پيوند ارامنه و ايرانيان به گذشته هاى بسيار دور يا به تعبير بهتر، از آغاز تاريخ ايران باستان بازمى گردد. با ظهور مسيحيت و با مساعى قديسى به نام «سن گرگوار» مسيحيت در ارمنستان دين رسمى اعلام شد. 

    جمعيت هموطنان ارمنى از استان هاى هرمزگان و خوزستان در جنوب ايران تا اصفهان و تهران در مركز و گيلان و استانهاى آذربايجان شرقى و غربى در شمال و شمال غرب كشور پراكنده اند. با اين حال تمركز ارامنه در جلفاى اصفهان از ديگر نقاط بيشتر است به طورى كه اين شهر با ۲۰ كليسا بزرگترين و زيباترين كليساهاى ايران را داراست.

     گرچه برگزارى مراسم كريسمس و آغاز سال نو ميلادى يك سنت دينى و مذهبى خاص مسيحيان محسوب مى شود اما آئين هاى ارامنه ايران براى بزرگداشت اين مراسم با سنت هاى كهن ايرانى به شكل جالب توجهى تركيب يافته است.

     ارامنه ايران در اين ايام تركيبى از سنت هاى ايرانى - ارمنى و مسيحى را بر جاى مى گذارند

آشوريان ايران:   آشوريان يكى ديگر از اقوام ساكن در سرزمين كهن ايران محسوب مى شوند كه از بدو پيدايش مسيحيت، به ويژه در قرن اول تا سوم ميلادى به اين آيين گرويدند.

   گرچه نمى توان تاريخ دقيق ورود اين قوم را به ايران مشخص كرد اما براساس مدارك تاريخى موجود، آشورى ها پس از سقوط حكومت بين النهرين، جزيى از ملت ايران شده و با مردم اين سرزمين سرنوشت مشترك پيدا كرده اند.

     برپايى مراسم و آيين هاى دينى و مذهبى در كليساهاى چهارگانه آشورى به ويژه در مراسم سال نو و كريسمس از مفاخر جامعه آشورى است. آيين هايى مانند انجام مراسم قربانى مقدس يا عشاى ربانى براى كودكان و آموزش تعليمات دينى در مدارس و كليساهاى آشورى با نظم و شكوه خاص برگزار مى شود. ماه نيسان همزمان با ۱۳ فروردين سالروز آغاز سال آشورى است. جالب اين كه سنت هاى بزرگداشت اين ايام نيز درست به همانند مراسم سيزده بدر ايام نوروز است.

 25 دسامبر يا 6 ژانويه؟

برگرفته از: كتاب اعياد كليساي ارمني

نوشته: اسقف اعظم آرداك مانوكيان

ترجمه: هراير خالاتيان

چاپ نايري- تهران1360(چاپ دوم)

   كريسمس، روز تولد حضرت عيسى مسيح (ع) پيامبر بزرگ الهى و نيز آغاز سال نو ميلادى مهمترين مناسبت مسيحيان در اين ماه به شمار مى آيد. پيروان دين مسيحيت در ايام كريسمس مراسم ويژه اى برگزار مى كنند كه برافراشتن درخت كاج سبز در خانه ها آشناترين اين رسوم براى همگان است. اين عيد يا ظهور الهي بزرگترين و عمومي ترين جشن مسيحيان است. مسيحيان در اعصار گذشته فقط دو عيد بزرگ داشتند كه يكي مربوط به تولد حضرت مسيح و ديگري مربوط به صعود حضرت مسيح بود.

    در كتابهاي مقدس سه گانه؛ به اعياد مزبور جنبه هاي قدس و اعجاب داده شده، در صورتيكه هوهانس آوه دارانيچ همان اعياد را از ديدگاه انسانيت معرفي نموده است.

    البته اصطلاح ميلاد بيشتر براي تجسم روح مسيح در جسم آدميان است، وگرنه خود حضرت مسيح بي آنكه متولد شود هماره وجود داشته و خواهد داشت.

    در آغاز مسيحيت، ميلاد مسيح با رويدادهايي كه ظهور الهي را مجسم مي كرد عيد گرفته مي شد و هنوز هم در برخي مذاهب و از جمله كليساي ارمني بدان عمل مي شود، چنانكه ارمنيان عيد ميلاد مسيح را با غسل تعميد حضرت مسيح يكجا و همزمان در ششم ژانويه جشن مي گيرند.

    يكي از علل اين قضيه آنست كه تاريخ دقيق تولد حضرت عيسي مسيح روشن نيست و بر سر آن اختلافاتي وجود دارد. طبق برخي از مدارك در قرن دوم ميلادي، ششم ژانويه تاريخ تولد حضرت مسيح شمرده مي شد و تا قرن چهارم وضع بدين منوال بود و از آن زمان بدستور كليساي كاتوليك رم، تاريخ تولد25دسامبر و تاريخ غسل تعميد ششم ژانويه اعلام گرديد.

     يكي از علل اين تغيير،  جشن باشكوه تولد خورشيد(يلدا) بود كه توسط پيروان آيين ميترائيسم در 25دسامبر بر پا مي شد و انتخاب روز 25دسامبر نشانگر نفوذ و قدرت پيروان آيين ميترائيسم در مسيحيت آن دوران بود چنانكه محل كنوني واتيكان، در گذشته يك معبد بزرگ ميترائي بوده است. مسيحيان در ظاهر به اين منظور روز تولد حضرت مسيح را در 25دسامبر جشن مي گرفتند تا مردم بجاي ميترا براي حضرت مسيح جشن بگيرند. در سال451 ميلادي، كنگره مشهور كالكدون گشايش يافت. در اين كنگره جهاني تاريخ تولد حضرت مسيح رسما در 25 دسامبر مقرر گرديد و از آن پرستش ميترا رفته رفته بفراموشي سپرده شد و تنها ارمنيان به رسم روزگاران باستان وفادار مانده و مراسم تولد و تعميد حضرت مسيح را در ششم ژانويه برگزار مي كنند. اختلاف ميان ارمنيان و ساير مسيحيان راجع بتاريخ تولد حضرت مسيح، يك اختلاف ديني و مذهبي نيست، بلكه زائيده يك مجهول تاريخي است.

آغاز سال نو میلادی شاد و فرخنده باد